Filosofie en literatuur zijn familieleden, soms in grote liefde, soms in wederzijdse haat, maar familie blijven ze. Lezen is reflectie op onze menselijke conditie. Het portret van de losjes gezeten Goethe, hier geportretteerd door zijn vriend Tischbein tijdens hun Italiaanse reis, staat symbool voor die bespiegelende levenshouding.

Menu:

Laatst gewijzigd:

Nabijheid

Filosofische essays over toenadering

254 pagina's,  AtlasContact, Amsterdam 2020, ISBN 978 90 450 4016 5

Klik voor vergrotingAlles is afkomstig uit de nabijheid. Welke betekenis heeft familie voor de moderne mens? Is onze woonplaats een schuilplaats of juist een venster op de wijde wereld? Wie is onze naaste? Hoewel in deze tijd van globalisering de wereld vanuit de economie en de media kleiner is geworden, voelt zij voor velen van ons tegelijkertijd veel te groot aan. Als reactie daarop, uit angst onze nabije wereld kwijt te raken, zoeken we de beschutting van het vertrouwde en de directe omgeving. In dit boek onderzoekt Jan-Hendrik Bakker hoe onze eigen vertrouwde wereld niet als beschermende burcht, maar juist als uitgangspunt voor openheid kan dienen. Hoe na is de wereld ons, waaruit bestaat deze relatie en hoe kunnen we deze verstevigen? Aan de hand van de filosofie, literatuur en ethiek onzerzoekt Bakker de nabijheid in al haar gedaanten. Op die manier laat hij zien dat nabijheid geen gesloten ruimte is maar juist uitnodigt tot verbinding met de wereld.

In boekhandel verkrijgbaar, € 22,99


In stilte

Een filosofie van de afzondering

239 pagina's,  AtlasContact, Amsterdam 2015, ISBN 978 90 450 2889 7

Klik voor vergrotingOoit was het individualisme het grootste goed van de moderne mens, nu lijkt het ons grootste probleem: we willen vrij zijn, maar onze hebzucht dwingt ons in een economisch keurslijf; we willen authentiek zijn, maar de omgeving bepaalt in belangrijke mate onze identiteit; we willen betrokken zijn, maar onze digitale wereld weerhoudt ons van werkelijk contact. Hoe kunnen we het tij keren?

Jan-Hendrik Bakker pleit voor een herwaardering van afzondering in stilte, een toestand die in oze tijd wordt beschouwd als zonderling, zielig en ongezond. Maar, zo stelt Bakker, kijk naar belangrijke schrijvers en filosofen als Kierkegaard, Nietzsche, Baudelaire, Merton en Thoreau, die afzondering juist opzochten om er kracht uit te putten, om te protesteren tegen economische verspilling en weerwerk te leveren aan vervreemding en verlies van privacy.
Je afzonderen is tegenwoordig moeilijker dan ooit, en daarom juist zo essentieel In stilte laat zien dat afzondering dé manier is om onze waarden te herijken.

Diverse uitgaven. Meest recente druk in Olympusreeks, € 15.

Grond

Een pleidooi voor aards denken en een groene stad

334 pagina's,  Atlas, Amsterdam 2011, ISBN 978 90 450 1838 6

Klik voor vergroting Niets is zo abstract en concreet tegelijk als grond. Onze samenleving is erop gebouwd; we moeten ervan eten en onze geschiedenis rust erin. Grond is ook de aanduiding voor de rede en speelt een rol in vele religies. In de stedeljijke samenleving verdwijnt de grond onder het asfalt; daar vertegenwoordigt grond vooral een economische waarde. Jan-Hendrik Bakker onderzoekt de emoties rond dit thema in reportages, interviews en filosofische essays. Zo voegen Marx, Spinoza, Heidegger en Locke zich in het gezelschap van volkstuinders, archeologen, boeren en grafdelvers.

Nog verkrijgbaar als e-book, €6,99.


Welkom in Megapolis

Denken over wonen, stad en toekomst

303  pagina's, met iliustraties, Atlas, Amsterdam 2008, ISBN 978 90 450 0560 7 

Klik voor vergrotingAristoteles vond al dat de mens een zoön politikon was. Nu meer dan de helft van de wereldbevolking in steden woont, wordt het tijd om die term weer letterlijk te nemen: de mens is een stadsdier. Het leven in de stad is onze tweede natuur geworden. Maar modernisering en globalisering hebben de afgelopen vijftig jaar het stadsleven ingrijpend veranderd, zo ingrijpend dat we ons moeten afvragen of we aan de vooravond staan van een megapolisering die de weinige leefruimte tot (schaars) consumptieartikel zal maken.


Zal onze tweede natuur onze eerste natuur, de aardse biologie, geheel verdringen? En wat zal de prijs daarvan dan zijn? In Welkom in Megapolis. Denken over wonen, stad en toekomst analyseert filosoof Jan-Hendrik Bakker het stadsleven, onze veranderende stijl van wonen en het stempel dat de stad drukt op ons bewustzijn. Hij legt verbanden tussen filosofie, literatuur, architectuur en populaire cultuur. Hij beschrijft de stad als het podium waarop de grote vragen van deze tijd, gebrek aan samenhorigheid en afbraak van natuur en milieu, het meest concreet aan de orde komen. Welkom in Megapolis pleit voor diversiteit in bouwen, leven en landschap; het is een liefdesverklaring aan de stad als het centrum van ons dagelijks leven.

Verkrijgbaar in boekhandel. Prijs 19,90  euro.


Tijd van lezen. Transformaties van de literaire ruimte.

304 pagina's, Damon, Best 1999, ISBN 90 5573 045

Klik voor vergrotingProefschrift. Filosofische analyse van het lezen, gebaseerd op historisch, literair en antropologisch materiaal. Het behandelt de inzichten van Plato, Augustinus, Plessner, Merleau-Ponty, Heidegger, Derrida, Steiner, McLuhan en Ong. De centrale stelling is dat lezen en tijd nauw met elkaar samenhangen, niet alleen historisch, maar vooral ook in het dagelijks leven zelf waar de mens met zeer uiteenlopende tekstdragers als boek, handschrift, beeldscherm en de menselijke stem te maken heeft.


Bestellen bij de auteur.
Prijs: 10 euro, inclusief verzendkosten (mits binnen Nederland).


Toewijding. Over literatuur, mens en media.

360 pagina's, Atlas, Amsterdam 2003, ISBN 90 450 0786 x

Klik voor vergrotingPleidooi voor een hedendaags humanisme dat enerzijds vasthoudt aan de waarden van de schriftcultuur, maar die anderzijds probeert te integreren in de cultuur van massa- en multimedia. Beschouwingen over de geschiedenis van lezen en schrijven, van de autobiografie, de poezie en de roman, waarbij de traditionale vormen steeds met die van de nieuwe media worden verbonden. Gesprekken o.a. met Kees Fens, George Steiner, Michael Joyce, Allen Ginsberg en Marita Mathijsen.


Bestellen bij de auteur.
Prijs: 10 euro, inclusief verzendkosten (mits binnen Nederland).
Nog slechts enkele exemplaren verkrijgbaar.


Filosofie in Cyberspace

Red. Jos de Mul, 387 pagina's, Klement, Kampen 2002, ISBN 90 77070 13 3

Klik voor vergrotingBrede bundel van 'Rotterdamse' filosofen, onder wie Donald Loose, Henk Oosterling, Jos de Mul, Jeroen van den Hoven, Irma van der Ploeg en Awee Prins. Allen geven hun visie op de ontwikkelingen in de informatie- en communicatietechnologie. Mijn bijdrage staat in hoofdstuk 6, 'Aan gene zijde van de Gutenberg Galaxy. Reflecties op het einde van de literatuur.'





Verkrijgbaar in de boekhandel.